Justyna Patalas-Maliszewska

Lubuski Wawrzyn Naukowy 2025 dla Małgorzaty Mikołajczak za książkę Tropy topografii – w kręgu literatury osadniczej i postosadniczej

Badania naukowe koncentrują się wokół literackiego regionalizmu i literatury osadniczej, rozpatrywanych w kontekście nowych orientacji badawczych. Podejmowana tematyka pokazuje silny związek z Ziemią Lubuską: „bada tropy topografii konstytuujące lubuski mit założycielski, […] związek mitu arkadyjskiego z polityką miejsca czy obszar przestrzeni kulturowej polsko-niemieckiego pogranicza”. Książka ta ukazuje obraz literatury dotyczącej powojennego osadnictwa.

Pani Profesor Małgorzata Mikołajczak jest autorką kilku monografii naukowych, redaktorką i współredaktorką kilkunastu książek naukowych i dwóch antologii poezji, a także autorką ponad 150 artykułów, publikowanych m.in. w „Pamiętniku Literackim”, „Ruchu Literackim”, „Zagadnieniach Rodzajów Literackich”, „Tekstach Drugich”, „Ethosie”, „Twórczości”, „Odrze”, „Kwartalniku Artystycznym”. Współtworzyła lubuskie pismo literacko-kulturalne „Pro Libris”, pełniąc (w latach 2000-2001) funkcję jego redaktora naczelnego.

Obecnie pełni funkcję kierowniczki Zakładu Literaturoznawstwa oraz Pracowni Teorii Literatury i Badań Kulturowych w Instytucie Filologii Polskiej Uniwersytetu Zielonogórskiego, członkini Prezydium Komitetu Nauk o Literaturze PAN i Zarządu Międzynarodowego Stowarzyszenia Studiów Polonistycznych, prezeski Lubuskiego Towarzystwa Naukowego, członkini Rady Uczelni UZ i Senatu UZ, członkini Rady Szkoły Doktorskiej Nauk Humanistycznych i Społecznych UZ, przewodniczącej komitetów okręgowych Olimpiady Literatury i Języka Polskiego oraz Olimpiady Literatury i Języka Polskiego dla Szkół Podstawowych, członkini rad naukowych czasopism i serii wydawniczych.

Autorka podjęła się trudu dyskusji nad tropami topografii, ukazując specyfikę tej twórczości, prezentując obraz literatury dotyczącej powojennego osadnictwa. Otrzymujemy „porcelanową celebrację” oraz „możliwość zniesienia dystansu przestrzennego i czasowego”. Taki proces badawczy, wymagający czasu i determinacji, pozwolił na uzyskanie doskonałych wyników naukowych i na opracowanie tego oryginalnego dzieła.

Zatem Laureatką 21. Lubuskiego Wawrzynu Naukowego 2025 zostaje Pani Profesor Małgorzata Mikołajczak za dzieło Tropy topografii – w kręgu literatury osadniczej i postosadniczej.