Kliknij okładkę, aby przeczytać numer!

Pro Libris Nr 3-4 (80-81)/2022

Mijający 2022 rok dla „Pro Libris” jest rokiem jubileuszowym. Świętowaliśmy 20-lecie Pisma, co też sprzyjało wspomnieniom, podsumowaniom, a przede wszystkim spotkaniu z naszymi autorami i czytelnikami, tym razem nie na łamach, lecz osobiście – i dodajmy, że już bez maseczek i innych pandemicznych obostrzeń – podczas promocji monografii naukowej prof. Jolanty Chwastyk-Kowalczyk „Pro Libris”. Lubuskie Pismo Literacko-Kulturalne (2001-2021), w październiku w Bibliotece Norwida.

Zamieszczone w numerze materiały dotyczące festiwali, konkursów i innych wydarzeń kulturalnych poświadczają, że w tym zakresie wracamy do przedpandemicznych aktywności. Poetyckie i prozatorskie plony pokonkursowe, których tym razem na łamach Pisma jest wyjątkowo dużo, również pokazują, że ostatni czas dla wielu był wyjątkowo twórczy.

Trudno jednak nazwać upływający rok spokojnym. Do – miejmy nadzieję – na zawsze ujarzmionej pandemii dołączyła kolejna plaga, najgorsza z możliwych – wojna. Oprócz poczucia niedowierzania i przerażenia, każdy z nas zetknął się w tym kontekście z poważnymi problemami oraz nieznanymi wcześniej zjawiskami w sferze społecznej, ekonomicznej, kulturowej i narodowościowej. Bliskość terytorialna działań wojennych, także przychylność narodu polskiego spowodowały napływ kilkumilionowej fali uchodźców z Ukrainy, co ma ogromny wpływ na mentalność Polaków, a także strukturę ludnościową naszego państwa. Lubuskie nie jest odosobnione w tym względzie. Nasi autorzy bardzo szybko zareagowali na okrucieństwa wojny, a ukraińska apokalipsa niejednokrotnie stała się kanwą tekstów napływających do „Pro Libris”. I tak, Ukraina pojawia się w poezji Agnieszki Ginko (Ukraińska noc, kamyk, od mamy, płotek), w Zapiskach na powitanie jesieni Czesława Sobkowiaka (Pomarańczowe pasma na niebie, Głos z Ukrainy), prozie Wiesława Karlińskiego (Garnek z pogranicza). Wśród laureatów konkursu poetyckiego „Zielona Góra to ja” znalazła się rodowita Ukrainka, Sofia Derevianchenko, autorka wiersza Zielone (2. lokata). Do rosyjskiej agresji odnoszą się także poeci przywołani w eseju dr Joanny Wawryk (Szkiełko i oko, czucie i wiara – współcześni literaci wobec tradycji Mickiewiczowskiej), w którym autorka omawia almanach Romantyczność 2022, co z kolei wpisuje się w Rok Polskiego Romantyzmu.

Zestaw materiałów zamieszczonych w tym numerze jest różnorodny, nie zabrakło tekstów zaangażowanych, dotyczących aktualnej problematyki społecznej i politycznej. Idąc tropem kolejnego tegorocznego kataklizmu, jakim stało się zatrucie Odry, warto wskazać na – powstałe jeszcze przed klęską ekologiczną – opracowanie dr Anny Polak, która rzetelnie przypatruje się lubuskim ciekom wodnym, przyrodzie, osadnictwu i zabytkom (Walory krajoznawcze Doliny Lubszy od Olbrachtowa do Jasienia).

Pro Libris. Lubuskie Pismo Literacko-Kulturalne

Ukazuje się od 2001 roku, obecnie w cyklu kwartalnym. O kształt i poziom pisma dba redakcja: Andrzej Buck (red. naczelny) oraz Ewa Mielczarek (sekretarz). Od lat z pismem współpracuje prof. Małgorzata Mikołajczak – znawczyni m.in. regionalnej literatury, patronująca działowi ZBLIŻENIA, w którym zamieszczane są artykuły krytycznoliterackie i szkice poświęcone przede wszystkim twórczości autorów ważnych dla regionu.

Każdy numer ma bohatera plastycznego, którego sylwetka i twórczość jest prezentowana na łamach, a także temat przewodni, który z różnych perspektyw ukazują teksty eseistyczne i felietony. “Pro Libris” urozmaicają teksty prozatorskie i poetyckie autorów o ugruntowanej już pozycji literackiej, jak i debiutantów. Od kilku lat w piśmie są prezentowane wiersze młodych poetów biorących udział w konkursie Debiut Poetycki Pro Libris. Każdy numer zawiera recenzje i omówienia książek, spektakli lub wydarzeń kulturalnych ważnych dla regionu bądź o charakterze ponadlokalnym.

Sprzyjające dla powstania pisma było przygraniczne położenie województwa lubuskiego i sąsiedztwo Niemiec, dlatego też temat stosunków polsko-niemieckich od początku istnienia kwartalnika pojawia się na jego łamach, a ponadto w numerach zamieszczane są teksty tłumaczone na język niemiecki.

Wysoki poziom zamieszczanych tekstów oraz atrakcyjna oprawa plastyczna pisma sprawiają, iż znajduje ono sponsorów na wydanie kolejnych numerów, wśród których znaleźli się: Euroregion Sprewa – Nysa – Bóbr, Urząd Miasta Zielona Góra, Fundacja Współpracy Polsko-Niemieckiej, Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Stowarzyszenie Słubfurt, Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich (Zarząd Okręgu).