Roksana Bach, Śliwki w czekoladzie, Towarzystwo Miłośników Zielonej Góry „Winnica”, Zielona Góra 2024, 64 s.

Niełatwo jest pisać o stracie, ale czy łatwiej interpretować mówiące o niej wiersze? Takiej interpretacji podjęły się studentki filologii polskiej Uniwersytetu Zielonogórskiego, które wzięły na warsztat tomik poetycki Roksany Bach zatytułowany Śliwki w czekoladzie. Zuzanna Puls w krótkiej nocie, Aleksandra Piątkowska w dłuższej analizie przedstawiły odczytanie książki, w centrum której znajduje się postać zmarłej babci. Czytając wypowiedzi, które prezentujemy poniżej, można sprawdzić, czy i na ile udało się im sprostać lekturowemu wyzwaniu.

Oba teksty powstały w ramach zajęć (warsztatów krytyczno-publicystycznych i wstępu do literaturoznawstwa) prowadzonych w roku akademickim 2024/2025 w Instytucie Filologii Polskiej Uniwersytetu Zielonogórskiego.

W tym i w dwóch kolejnych wydaniach „Pracowni” prezentujemy podwójne spojrzenie na wybrane utwory autorów lubuskich: od strony krytycznoliterackiej i od strony analityczno-interpretacyjnej. To pierwsze jest pokłosiem pracy uczestników warsztatów krytyczno-publicystycznych, to drugie – owocem ćwiczeń z wprowadzenia do nauki o literaturze. Autorami wszystkich tekstów są studenci z Instytutu Filologii Polskiej Uniwersytetu Zielonogórskiego.

Na początek powieść Anubis Przemysława Piotrowskiego, którą recenzuje Fabian Baliński i którą wielowymiarowo, m.in. pod kątem obecności archetypów, analizuje Cyprian Kasprzak. Czy rozpoznania młodych filologów wnoszą coś nowego do recepcji Piotrowskiego? Czy udaje się uchwycić to, co dla kryminałów zielonogórskiego autora ważne, charakterystyczne? Zachęcamy do lektury!

Tym razem w cyklu „Pod lupą młodych filologów” prezentujemy dwa świadectwa lektury, które mówią tyleż o recenzowanych książkach, co o autorach: studentach, reprezentujących społeczność Uniwersytetu Zielonogórskiego. Równie dobrze mogliby to być przedstawiciele innych uczelni, gdyż to, o czym piszą, nie sprowadza się do specyfiki lokalnej, ale dotyczy każdego wchodzącego w dorosłość człowieka.

Karolina Kogut przygląda się książce napisanej przez swoich rówieśników i odnajduje w kryminalnej opowieści, jaką na pierwszy rzut oka wydaje się książka pt. 29 podejrzanych, obraz młodego pokolenia – jego frustracji i lęków. Jej odczytanie dowodzi, że znacznie ciekawsza od odpowiedzi na pytanie o to, kto zabił, jest opowieść o tym, co dzieje się w życiu młodego człowieka, który doświadcza trudności. Pokazuje też, że na każdą sytuację można patrzeć inaczej – w zależności od tego, kto i w jakim momencie swego życia o niej opowiada.

Z kolei lektura tomiku swojej siostry, bo Gabriela Pietruszyńska, autorka Kamiennego Latawca i Adam Pietruszyński, autor recenzji to rodzeństwo, skupia się na doświadczeniach, będących udziałem każdego, nie tylko młodego człowieka, choć właśnie osoby, które dopiero wkraczają w dorosłość, najsilniej przeżywają wyrażane tu uczucia. Prezentowanym odczytaniom towarzyszy pragnienie przybliżenia czytelnikom utworów, które opowiadają o miłości, przyjaźni czy więzi z czworonożnym pupilem. Jest to też, dodajmy, odbiór empatyczny, dzięki któremu mamy dostęp zarówno do emocji podmiotu lirycznego, jak i interpretatora.

Lektura tekstów Karoliny Kogut i Adama Pietruszyńskiego pozwala nie tylko zapoznać się z dwiema opublikowanymi w ostatnim czasie lubuskimi książkami, ale też nieco przybliżyć świat przeżyć młodych autorów, debiutujących na łamach „Pro Libris”.

Tym razem w ramach Pracowni prezentujemy dwa omówienia tej samej książki: powieści Barbary Wysoczańskiej pt. Aktoreczka (Wydawnictwo Filia, Poznań 2023, ss. 492). Studentki pierwszego roku filologii polskiej UZ – Bogusława Kaźmierczak i Izabela Jabłońska wybrały tę pozycję jako przedmiot analizy na ćwiczeniach ze wstępu do literaturoznawstwa. Pierwsza z nich skupiła się na walorach książki i stosując poznane narzędzia badawcze, spróbowała swoich sił w pisaniu recenzji. Druga studentka wykorzystała wiedzę z zakresu form narracji oraz konstrukcji bohaterów i przyjrzała się wybranym aspektom powieści, również stosując elementy poetyki tekstu krytycznoliterackiego. Obie wypowiedzi można potraktować jako świadectwo odbioru, a ich zestawienie unaocznia, w jak różny, choć pod wieloma względami podobny, sposób można czytać tę samą książkę. Być może zapoznanie się z pracami przedstawicielek najmłodszego pokolenia, goszczącego na łamach „Pro Libris”, zachęci także innych czytelników pisma do sięgnięcia po powieść lubuskiej pisarki? Zapraszamy do lektury!