Start Zbliżenia Jubileusz pisarzy - Nagroda Literacka im. Andrzeja K. Waśkiewicza

Jubileusz pisarzy - Nagroda Literacka im. Andrzeja K. Waśkiewicza

W piątek wieczorem, 25 listopada 2016 r., w dostojnych murach Muzeum Ziemi Lubuskiej w Zielonej Górze, wśród dzieł sztuki, wręczono Nagrodę Literacką im. Andrzeja K. Waśkiewicza – przyznawaną przez oddział Związku Literatów Polskich w Zielonej Górze oraz Zielonogórską Nagrodę Literacką „Winiarka” – fundowaną przez Towarzystwo Przyjaciół Zielonej Góry „Winnica”.

Jednocześnie piątkowy wieczór był uroczystością z okazji 55-lecia oddziału ZLP w Winnym Grodzie. W sali witrażowej pojawił się Janusz Koniusz, jeden z sześciu „ojców założycieli”, obecnie najstarszy członek oddziału Związku. Oddział ZLP trwa „na posterunku” już 55 lat i tworzy – w sposób zapewne niezauważalny dla większości mieszkańców regionu i Zielonej Góry – historię tego obszaru. Pisarze, poeci, krytycy piszą i wydają książki, które tutaj zostaną na zawsze, bo tworzą i zarazem opisują lokalną rzeczywistość. Mimo niewielkiego dziś szacunku dla słowa pisanego, gdzieś w bibliotekach, archiwach te prace przetrwają. To nasz wkład w rozwój regionu lubuskiego – powiedział prezes oddziału Eugeniusz Kurzawa, prowadzący nie tylko tę uroczystość, ale również organizator – wraz ze swoją żoną Lidią i córką Aleksandrą – dorocznych spotkań w Ogrodzie Sztuk w Wilkanowie pod Zieloną Górą, w tym Andrzejków Waśkiewiczowskich, które odbyły się następnego dnia (w sobotę, 26 listopada 2016). Były one oczywiście poświęcone Andrzejowi K. Waśkiewiczowi – wybitnemu polskiemu poecie, krytykowi, edytorowi, literaturoznawcy, który od 1946 r. związany był z Ziemią Lubuską; zmarł w Gdańsku w 2012 r. Na pewno był wielkim twórcą, najwybitniejszym dotąd pisarzem Ziemi Lubuskiej. Od 1967 r. należał również do oddziału lubuskiego ZLP.
Wspomniane Andrzejki Waśkiewiczowskie, odbywające się corocznie od śmierci poety, to rodzaj prywatnych seminariów literackich z referatami naukowymi, ale też ze wspominkami o twórcy wybitnym i jego związkach z Ziemią Lubuską, jego refleksji o życiu, przyjaźni i literaturze. W 2016 r. poświęcone były najnowszej książce krytycznoliterackiej Waśkiewicza, przygotowanej do druku przez Eugeniusza Kurzawę pt. O literaturze lubuskiej (szkice, recenzje i inne teksty). Rzecz złożona jest z materiałów napisanych przez A. K. Waśkiewicza, które ukazały się w różnych tytułach krajowych i regionalnych, ale głównie w zielonogórskim „Nadodrzu”, „Gazecie Chłopskiej”, „Gazecie Zielonogórskiej”. Mowa w nich o jego – czasem starszych, rzadziej młodszych – kolegach po piórze, których drogę literacką obserwował: Papuszy, Zdzisławie Morawskim, Czesławie Sobkowiaku, Eugeniuszu Wachowiaku, Januszu Koniuszu, Zygmuncie Trziszce, Michale Kaziowie, Eugeniuszu Kurzawie, żeby przytoczyć najczęściej powtarzające się nazwiska. Istotną wartością tej pozycji są przedruki licznych wywiadów przeprowadzonych w prasie z A. K. Waśkiewiczem. Inny walor stanowią wiersze, zwykle młodszych twórców, dedykowane A.K.W. Oczywiście cała zawartość książki dotyczy Ziemi Lubuskiej, z którą pisarz był związany przez 33 lata (tyle samo co później z Gdańskiem), została bowiem sfinansowana przez samorząd miejski Zielonej Góry.
Warto tylko uzupełnić, iż publikację otwierają przedruki krajowych debiutów literackich Andrzeja K. Waśkiewicza: poetycki na łamach „Zarzewia” w 1961 r. i krytycznoliteracki na łamach „Współczesności” w 1962 r. Pisarz miał wtedy odpowiednio 20 i 21 lat. Tak wcześnie pokazał swój talent. Jego książka O literaturze lubuskiej (szkice, recenzje i inne teksty) została w czasie jubileuszowej uroczystości rozprowadzona jako gratisowy prezent dla wszystkich uczestników, którzy byli nią zainteresowani.
Wracając zaś do wspomnianych nagród. Dwie niezależne kapituły zdecydowały o przyznaniu nagród. „Winiarka” – za twórczość dotyczącą bezpośrednio Zielonej Góry i Nagrody Literackiej im. Waśkiewicza dla pisarzy związanych z regionem Środkowego Nadodrza (przyznawanej po raz siódmy). Do „Winiarki” kapituła pod przewodnictwem Janusza Łastowieckiego nominowała trzy osoby: Agnieszką Leśniewską, Halinę Bohutę-Stąpel i Alfreda Siateckiego. Ostatecznie „Winiarkę” zabrała do domu A. Leśniewska. Natomiast kapituła Nagrody Waśkiewicza, działająca pod kierunkiem Janusza Koniusza nominowała: Mirosławę Szott, Roberta Rudiaka i Krzysztofa Jelenia. Laury wywalczył R. Rudiak. Nagrodę im. Waśkiewicza wręczyli: jego żona Anna Sobecka, Janusz Koniusz oraz przewodniczący Sejmiku Lubuskiego Czesław Fiedorowicz.
Uroczystości w muzeum towarzyszyła wystawa zdjęć A.K. Waśkiewicza z ostatnich lat jego życia autorstwa pisarki z Białegostoku Krystyny Koneckiej. Fotogramy te autorka postanowiła podarować bibliotece wojewódzkiej w Zielonej Górze, a konkretnie istniejącemu tam od roku klubowi Pro Libris imienia A.K. Waśkiewicza.
Spotkanie zakończył monodram pt. Edith Piaf – ptak smutnego stulecia w wykonaniu Joanny Rawik, która zresztą dzień wcześniej – ale jako pisarka – uczestniczyła w spotkaniu autorskim w Ogrodzie Sztuk, gdzie rozmawiała i podpisywała swoje książki.
Wśród oficjalnych gości jubileuszu 55-lecia oddziału obecny był prezes Zarządu Głównego ZLP w Warszawie Marek Wawrzkiewicz, który przywiózł przyznane przez ministra kultury odznaczenie Gloria Artis dla prof. Jana Kurowickiego, członka oddziału ZLP (tenże jednak nie przybył i nie odebrał wyróżnienia; zdecydował bowiem nie przyjmować żadnych wyróżnień od obecnego ministra kultury), a także dyrektorka gabinetu marszałka województwa lubuskiego Iwona Kusiak, która w imieniu pani marszałek Elżbiety Anny Polak wręczyła laureatom nagrody specjalne – pióra. Prezes Wawrzkiewicz życzliwie ocenił oddział zielonogórski jako jeden z aktywniejszych w Związku, pogratulował aktywności i życzył weny twórczej członkom. W spotkaniu uczestniczyli również koledzy zielonogórzan po piórze z oddziału ZLP w Gorzowie Wlkp., którzy oprócz życzeń przywieźli do Winnego Grodu skrzynkę piwa „Gorzowiak”.
Sumując, E. Kurzawa powiedział do zgromadzonych: „Liczę, że w przyszłym roku nasze spotkanie zostanie wzbogacone o punkt: odsłonięcie w Zielonej Górze tablicy z nazwą ul. Waśkiewicza”. O to ZLP wspólnie ze stowarzyszeniem dziennikarzy zabiega (jak dotąd bezskutecznie) w radzie miasta od 2012 r.

 

 

Franciszek Stroiński