Start Zbliżenia Wokół książek 2. Zielonogórskiego Festiwalu Filmu i Teatru Kozzi – Dymny – Himilsbach

Wokół książek 2. Zielonogórskiego Festiwalu Filmu i Teatru Kozzi – Dymny – Himilsbach

Za nami 2. Zielonogórski Festiwal Filmu i Teatru Kozzi – Dymny – Himilsbach. Pięć lipcowych dni (6-10.07.2016) wypełniły projekcje filmowe, spektakle teatralne, spotkania z twórcami, aktorami, krytykami, rozmowy o książce filmowej i teatralnej oraz spotkania z książkami dla dzieci. Jako że głównym organizatorem Festiwalu jest Biblioteka Norwida, wydarzenia promujące książki oraz rozmowy z ich autorami były ważnym elementem całej imprezy.

Po pierwsze, sięgnęliśmy po publikacje o patronie naszego Festiwalu, Wiesławie Dymnym. W czerwcowej forpoczcie imprezy gościliśmy Monikę Wąs z książką Dymny. Życie z diabłami i aniołami. Autorka, zafascynowana postacią wszechstronnego artysty, napisała obszerną biografię Dymnego. Ujęła w książce skomplikowaną osobowość Dymnego – niepoprawnego, wrażliwego romantyka, genialnego i wszechstronnego artysty, bezkompromisowego, niesprzedajnego człowieka. Pojawia się w niej jednostka o wielu talentach: aktor, scenarzysta filmowy, poeta, prozaik, satyryk, współtwórca Piwnicy pod Baranami, autor wierszy, piosenek, rysunków. Zawarte w książce anegdoty i wspomnienia są tłem do pokazania nietuzinkowego życia „kolorowego ptaka” w szarej rzeczywistości PRL. Jego twórczość negowała system, ale on sam nie przeciwstawiał się władzy. Nie dawał się jedynie wtłoczyć w żadne ramy ograniczające go jako twórcę. Życie prywatne, w pewnych okresach burzliwe, cechowała porywczość, wrażliwość, miłość i zazdrość. Wiele miejsca autorka poświęca skomplikowanemu związkowi z Anną Dymną. Kładzie również nacisk na dorobek filmowy Dymnego – współautorstwo z Henrykiem Klubą scenariuszy filmowych: Chudy i inni, Słońce wschodzi raz jeszcze oraz na teksty piosenek, które należą do kanonu polskiej muzyki rozrywkowej: Niebieska patelnia, Konie Apokalipsy czy Czarne anioły z muzyką Zygmunta Koniecznego w interpretacji Ewy Demarczyk. Autorka opisuje także działalność Piwnicy pod Baranami i życie artystyczne krakowskiej bohemy.
W pogardzie miał Dymny sławę, pozostaje jednak legendą, a zwłaszcza buntownikiem, zasługującym na miano polskiego Jamesa Deana.
Podczas Festiwalu zainaugurowaliśmy wakacyjny cykl spotkań ph. Z książką na leżaku. Jego współrealizatorem jest Zielonogórski Ośrodek Kultury, który umieścił je w swoim Lecie Muz Wszelakich. Pierwsze spotkanie to rozmowa z bohaterką książki Krystyna Sienkiewicz. Różowe zjawisko i jej autorem Grzegorzem Ćwiertniewiczem, zafascynowanym postacią aktorki.
Przyjazd Krystyny Sienkiewicz jest zawsze wydarzeniem. Kochana przez wszystkie pokolenia odbiorców, ubóstwiana za otwartość, lekkość dowcipu, wspaniałe kreacje w teatrze, filmie, kabarecie... Ona też zawsze uwielbiała kontakt z publicznością i tak jej zostało. Żarty, anegdoty, celne puenty – tym właśnie wypełnione było spotkanie w Café Film. Jak mówi aktorka: scena, estrada to był i jest jej żywioł, choć – jak szczerze wyznała w rozmowie – nie wszystkich (wymienionych wręcz z nazwiska), z którymi przyszło jej pracować, lubi. No cóż, taka osobowość, żeby nie powiedzieć osobistość, może sobie pozwolić na szczerość... A więcej prawdziwych informacji zawiera książka Grzegorza Ćwiertniewicza – polonisty i recenzenta teatralnego, będąca plonem jego pracy doktorskiej o aktorstwie Krystyny Sienkiewicz.
Łukasz Maciejewski promował w Zielonej Górze swoją nową książkę Aktorki. Portrety, a my mieliśmy to szczęście, że dwie z czternastu bohaterek – rozmówczyń autora, były gośćmi naszego Festiwalu: Marzena Trybała i Małgorzata Zajączkowska. Obie panie na spotkaniach z publicznością z wdzięcznością i zachwytem mówiły o współpracy z Ł. Maciejewskim. W charakterystyczny dla siebie sposób autor skłania rozmówczynie do opowieści o drodze do aktorstwa, inspiracjach, sile i słabościach oraz wspomnień, które doskonale obrazują współczesność polskiego kina i teatru. Czytelnicy, poza szczegółami pracy artystycznej, poznają codzienność życia gwiazd, ich pragnienia, marzenia, plany. Te szczere wypowiedzi nie burzą w żaden sposób wyjątkowości postaci, są to przecież najwybitniejsze polskie aktorki. A w kolejce czekają następne... I same do autora dzwonią... Książka Aktorki. Portrety ukazała się kilka miesięcy temu i jest bestsellerem na polskim rynku wydawniczym. Bez wątpienia to zasługa autora, którego wyróżnia profesjonalizm, wiedza, perfekcyjne przygotowanie do rozmów i ogromny takt.
Łukasz Maciejewski, filmoznawca, krytyk teatralny i filmowy, juror wielu międzynarodowych festiwali filmowych oraz autor książek (Przygoda myśli, Aktorki. Spotkania, Wszystko jest lekko dziwne, Flirtując z życiem) współpracuje z zielonogórską Biblioteką Norwida od pięciu lat. Współpraca rozpoczęła się przy pierwszej edycji Festiwalu w Kargowej i była kontynuowana tamże przez trzy kolejne lata, trwa nadal po przenosinach Festiwalu do Zielonej Góry. Maciejewski jest autorytetem w świecie filmu i teatru, pedagogiem, wykładowcą na Wydziale Aktorskim w Szkole Filmowej w Łodzi, uznanym krytykiem; nawiązał i kontynuuje współpracę z wieloma tygodnikami oraz stacjami telewizyjnymi, m.in. TVP Kultura, HBO, jest także ekspertem Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej. Współpraca z nim to dla organizatorów Festiwalu ogromny zaszczyt i przyjemność.
Anna Dymna to jedna z najwybitniejszych polskich aktorek teatralnych i filmowych. Nie było łatwo zaprosić ją do Zielonej Góry, dyrektor Festiwalu Andrzej Buck zabiegał o to kilka lat. Różnorodne zajęcia aktorki: praca artystyczna i pedagogiczna, działalność społeczna i inne zobowiązania nie sprzyjały wizycie. Wreszcie się udało – poza spektaklem Krakowskiego Salonu Poezji możliwe było spotkanie z publicznością, do którego pretekstem była książka Dymna Elżbiety Baniewicz wydawnictwa Marginesy.
Rozmowę prowadził Łukasz Maciejewski. Anna Dymna kochana jest i ceniona nie tylko za wybitne role teatralne i filmowe, ale też za wielkie człowieczeństwo, chęć służenia innym i szlachetność. Biografia odkrywa szereg smutnych i tragicznych przeżyć, które zahartowały aktorkę i uczuliły na ludzką krzywdę. Poznajemy życie prywatne, śledzimy rozwój kariery, dostrzegamy wpływ na Dymną nieżyjącego pierwszego męża aktorki Wiesława. A że ukształtował ją nie tylko artystycznie i wyposażył w ogromną wrażliwość, wiemy z książki Moniki Wąs. Publikacja wzbogacona jest bogatą ikonografią, wspaniałymi fotografiami aktorki, rodziny, znajomych i przyjaciół.
Daje doskonały obraz polskiego teatru za jego najlepszych lat, dokumentując działalność artystyczną aktorki w Teatrze Starym w Krakowie, z którym zawodowo jest związana od początku kariery, oraz Teatru Telewizji, w spektaklach którego utrwalono jej wielkie kreacje aktorskie.
Krzysztof Orzechowski, aktor, reżyser, pedagog, dyrektor Teatru im. J. Słowackiego w Krakowie towarzyszył podczas Festiwalu żonie Annie Dymnej. Poza uczestnictwem w gościnnym spektaklu Krakowskiego Salonu Poezji promował swoją książkę Podróż do kresu pamięci – barwną opowieść o korzeniach, losach rodzinnych, drodze artystycznej od początkującego aktora, reżysera do dyrektora teatru. Książka, prowadząc nas od końca XIX w. po współczesność, daje wspaniały obraz życia polskiej inteligencji, dziejów rozwoju teatru w Polsce, a w tle burzliwa historia naszego kraju. Anegdoty, interesujące wspomnienia domu rodzinnego, zawiłe losy bliskich, barwna opowieść wzbogacona unikalnymi fotografiami – wszystko to doskonale obrazuje klimat przeszłości i składa się na interesującą opowieść, nie tylko rodzinną sagę.
Kolejnym gościem Zielonogórskiego Festiwalu Filmu i Teatru była Kinga Dębska – reżyserka filmu Moje córki krowy, autorka książki pod tym samym tytułem. Napisana na podstawie własnego scenariusza książka dotyka ważnych, często skrywanych przed światem, pokomplikowanych relacji rodzinnych. W filmie i książce wiążą się one z odchodzeniem rodziców i wzajemną niechęcią sióstr. Marta i Kasia – tak różne, na swój sposób i szczęśliwe, i nieszczęśliwe, nie czują wzajemnej bliskości. W obliczu trudnej sytuacji (najpierw choroba matki i jej przedwczesna śmierć, później choroba ojca) zmuszone są do współdziałania. I tak udaje im się odbudować więź siostrzaną, znów stają się sobie bliskie. Książka jest i smutna, i zabawna. Autorka przełamuje tabu, nawet o śmierci i chorobie mówi ze swadą i pozwala się czytelnikowi śmiać. Na przekór nieuchronności śmierci bliskiej osoby zwycięża przyzwoitość i siostrzana miłość. Debiut literacki pomógł Kindze Dębskiej uporać się z własnymi przeżyciami towarzyszącymi przedwczesnemu odejściu rodziców. A „krów”, jak sama mówi, we współczesnym świecie jest dużo... Książka nie zostawia czytelnika obojętnym, jest prawdziwa jak życie...
Podczas Festiwalu odbyły się także dwa spotkania z poczytnymi i lubianymi pisarzami dla dzieci: Joanną Krzyżanek i Dariuszem Rekoszem.
Joanna Krzyżanek odwiedziła Zieloną Górę po raz kolejny, bo jak sama mówi, do Zielonej Góry ma zawsze po drodze. Jako miłośniczka liter przyjechała do nas z serią książek o Cecylce Knedelek, dziewczynce, która mieszka w Starym Knedelkowie, przy ulicy Naleśnikowej 5, ma niebieskie oczy i pomidorowe włosy, potrafi przeskakiwać przez strumyk, rozwieszać pranie na lince, chodzić po kałużach i piec babeczki z czereśniami. Spotkanie miało miejsce na zielonogórskim deptaku, w ogródku restauracji Bachus, pachniało truskawkami i bitą śmietaną, a Joanna Krzyżanek snuła opowieści o starym Knedelkowie. Opowiadała o mieszkańcach wioski, a przede wszystkim o najlepszej przyjaciółce i współlokatorce Cecylki – gąsce Walerce. W trakcie warsztatów dzieci przygotowały jadalne filiżanki z ciastek, wafelków, precelków, czekolady i truskawek, którymi na koniec spotkania zajadały się i częstowały innych. W podziękowaniu za „smaczne spotkanie” dzieci nagrodziły autorkę brawami i poprosiły o kolejne spotkanie. Joasia Krzyżanek zakończyła spotkanie, wręczając dzieciom pamiątkowe dyplomy ze swoim autografem.
Dariusz Rekosz, autor detektywistycznych książek dla dzieci, młodzieży i dorosłych na swoje spotkanie zaprosił najmłodszych uczestników 2. Zielonogórskiego Festiwalu Filmu i Teatru. Już sam jego tytuł „Mini-detektyw – to jest to!” wzbudził ogromne zainteresowanie dzieci, które wraz z opiekunami tłumnie przybyły do restauracji Bachus. W trakcie spotkania Dariusz Rekosz zapowiedział, że nie będzie mówił o swojej twórczości, za to zabrał uczestników warsztatów w ciekawą podróż po szyfrach, pokazując, jak szyfrować i rozszyfrowywać zwykły tekst, jak zakodować list do koleżanki czy kolegi. Autor wyjaśnił niemal wszystkie niuanse teorii kodowania. Zaprosił również do rysowania portretów pamięciowych, pokazał, jak fachowo zbiera się odciski palców i fotografuje podejrzanego. W trakcie spotkania dużo było literackich zagadek, które porwały zarówno dzieci, jak i dorosłych, dużo było też śmiechu i wyrazów uznania dla tych, którzy poradzili sobie z detektywistycznymi wyzwaniami. Na koniec spotkania autor wręczył aktywnym uczestnikom warsztatów książki ze swoim autografem. Podobnie jak po spotkaniu z Joanną Krzyżanek, uczestnicy podziękowali pisarzowi gromkimi brawami. Dariusz Rekosz, autor serii książek Mors, Pinky i... został również zaproszony przez dzieci do Zielonej Góry na kolejne spotkanie.
Festiwalowe książki doskonale uzupełniły filmowo- teatralny charakter imprezy. O pięknych książkach warto rozmawiać przy każdej okazji.

 

Anna Polus, Magdalena Kremer-Sochacka