Start Varia Fantastyczność i cudowność. Mityczne scenariusze: od fikcji do mitu, od mitu do fikcji

Fantastyczność i cudowność. Mityczne scenariusze: od fikcji do mitu, od mitu do fikcji

Konferencja naukowa

W dniach 24-25 maja 2010 roku już po raz czwarty odbyła się konferencja naukowa na temat fantastyczności i cudowności w literaturze.
O ile w zeszłym roku, w czasie trzeciej edycji spotkania, dyskutowano o mitycznych scenariuszach (Fantastyczność i cudowność. Mityczne scenariusze: od fikcji do mitu, od mitu do fikcji, Zielona Góra, 26-28 kwietnia 2009 r.), o tyle w tym roku przedmiotem obrad uczyniono mit oraz tajemnicę w literaturze. W konferencji wzięło udział kilkudziesięciu prelegentów z polskich ośrodków akademickich. Po raz pierwszy obrady toczyły się w gmachu Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej im. C. Norwida w Zielonej Górze, w dwóch sekcjach. Mieliśmy zaszczyt gościć literaturoznawców, kulturoznawców, językoznawców, anglistów, psychologów, teologów i filozofów z kilkunastu ośrodków badawczych, m.in. z Uniwersytetu im. A. Mickiewicza w Poznaniu, Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, Uniwersytetu Pedagogicznego im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie, Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, Uniwersytetu Łódzkiego, Uniwersytetu Opolskiego, Uniwersytetu Rzeszowskiego, Uniwersytetu Wrocławskiego, Uniwersytetu Szczecińskiego oraz Akademii Pomorskiej w Słupsku. Ich wystąpienia poświęcone były m.in. konkretnym utworom polskiej i zagranicznej fantastyki, zagadnieniom teoretycznoliterackim oraz lingwistycznym tej literatury, a także problematyce religioznawczej. Znany badacz fantastyki i autor podręczników o retoryce prof. Jakub Lichański przedstawił artykuł Epos jako fundament mitu, którym rozpoczął obrady plenarne. Prof. Anna Gemra, badaczka wampiryzmu w kulturze popularnej, mówiła o dyskursie z relatywizmem w twórczości Terry’ego Pratchetta. Problematykę psychologiczną poruszyła prof. Wanda Zagórska w referacie „Homo mythicus” w psychologicznej refleksji nad rozwojem człowieka dorosłego. Ks. prof. Andrzej Draguła w swoim wystąpieniu zapoznał zgromadzonych z tematyką misterium i tajemnicy. Omawiano różne przejawy mitu w kulturze popularnej, o czym świadczą wystąpienia dr Bernadetty Żynis (Anioł – symbol,mit, tajemnica, pragnienie), dra Bogdana Trochy (Między śladami obcości a modelowaniem tożsamości. Mit w strukturach narracyjnych fantasy), dra Arkadiusza Kaliny (Mit mesjański w kontekście apokaliptycznej mitologii chaosu – „Weiser Dawidek” Pawła Huelle) czy mgr Karoliny Golinowskiej (Mit jako przejaw upolitycznienia). Nie zabrakło interesującego artykułu o popularnych obecnie powieściach Stephenie Meyer, który wygłosiła dr Grażyna Lasoń-Kochańska (Śmiertelne zaślubiny. Mit i tajemnica w cyklu „Zmierzch” Stephenie Meyer). Inne referaty dotyczyły nowel francuskiego pisarza André Pieyre de Mandiarguesa, powieści noblistki Doris Lessing oraz cyklu „Miecz prawdy” Terry’ego Goodkinda. Wśród referatów odnoszących się do twórczości polskich pisarzy wypowiadano się na temat prozy Jacka Piekary, Jerzego Andrzejewskiego, Tadeusza Micińskiego, Edwarda Stachury i Janusza Meissnera. Konferencja spotkała się z zainteresowaniem studentów i pracowników Uniwersytetu Zielonogórskiego, czytelników oraz pracowników WiMBP, jak również publiczności spoza zielonogórskiego środowiska akademickiego. Zostały wygłoszone ciekawe prace wybitnych znawców przedmiotu średniego i młodszego pokolenia. Dwudniowe obrady dały kolejny dowód na fakt, iż literatura popularna, „ta trzecia”, jak określa ją prof. Anna Martuszewska, autorka jedynej w Polsce monografii na temat poetyki powieści popularnej („Ta trzecia”. Problemy literatury popularnej, Gdańsk 1997), jest obszarem wielu ciekawych, inspirujących i odkrywczych badań naukowych. Warto odnotować, że do Zielonej Góry przybyła większość autorów liczących się monografii na temat literatury fantasy oraz krytyki mitograficznej w polskim literaturoznawstwie. Całość przebiegła bardzo sprawnie i spotkała się z uznaniem tak społeczności UZ, jak i przybyłych gości. Pomysłodawcą i organizatorem konferencji był dr Bogdan Trocha z Pracowni Mitopoetyki i Filozofii Literatury przynależnej do Zakładu Teorii i Antropologii Literatury Instytutu Filologii Polskiej UZ. Zapowiedziano kolejną, piątą już, edycję spotkania. Współorganizatorami wszystkich odbytych konferencji z cyklu „Fantastyczność i cudowność” były dwie instytucje: Instytut Filozoficzno- -Teologiczny im. E. Stein w Zielonej Górze (Sekcja Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Szczecińskiego) oraz Zielonogórski Klub Fantastyki Ad Astra.

Jakub Rawski