Start Recenzje i omówienia Poznańskie peregrynacje naukowe

Poznańskie peregrynacje naukowe

Ocena użytkowników: / 0
SłabyŚwietny 

Rafał Reczek, Pielgrzymowanie w PRL na przykładzie pieszych pielgrzymek Duszpasterstwa Rolników Diecezji Gorzowskiej z Klenicy do Częstochowy w latach 1984-1989, Wyd. Instytutu Pamięci Narodowej – Komisja Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu, Oddział w Poznaniu, Poznań 2016, 422 s.

Doktor Rafał Reczek nie stroni od trudnych i czasochłonnych badań naukowych, czego odzwierciedleniem jest opublikowana w 2016 roku książka pt. Pielgrzymowanie w PRL na przykładzie pieszych pielgrzymek Duszpasterstwa Rolników Diecezji Gorzowskiej z Klenicy do Częstochowy w latach 1984-1989. Zaznaczyć trzeba, że nie jest to pierwsza monografia tego autora, ponieważ w 2008 roku ukazała się drukiem jego obszerna praca doktorska (obroniona w 2006 roku) zatytułowana Życie społeczno-polityczne w Wielkopolsce w latach 1956-1970.

Podjęcie tej problematyki jest zasadne nie tylko z racji konieczności zintensyfikowania badań nad dziejami wsi zielonogórskiej, ale również dlatego, że sam fenomen pielgrzymek rolniczych odbywających się z Klenicy do Częstochowy w interesującym nas okresie chronologicznym nie był dotychczas przedmiotem rozważań naukowych, zwłaszcza tak gruntownych. Świadczy o tym chociażby kwerenda archiwalna, która na potrzeby tej pozycji objęła: Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej (w Poznaniu, Warszawie, Wrocławiu i Katowicach), Archiwum Diecezjalne w Zielonej Górze, Archiwum Sanktuarium na Jasnej Górze, Archiwum Akt Nowych w Warszawie, Archiwum Państwowe w Gorzowie Wlkp. oraz Zielonej Górze, a także zasoby źródłowe przechowywane w Urzędzie Gminy w Bojadłach. Za ważkie dopełnienie tej pracy należy uznać: kroniki, spisane wspomnienia świadków historii, materiały archiwalne ze zbiorów prywatnych i relacje. W mniejszym zakresie sięgnięto po literaturę przedmiotu, co jest zrozumiałe, zważywszy na nowatorski charakter omawianego opracowania.
Istotę omawianej pracy stanowią trzy rozdziały. Pierwszy z nich należy traktować w kategoriach wprowadzenia do tematu, ponieważ przedstawiono w nim zazwyczaj, delikatnie mówiąc, nieprzychylny stosunek ówczesnej władzy wobec organizacji pieszych pielgrzymek w kraju w latach 1945-1989 (s. 23-54). Następny poświęcono realizacji idei pieszej pielgrzymki Duszpasterstwa Rolników Diecezji Gorzowskiej w schyłkowym okresie istnienia komunistycznej Polski, tj. w latach 1984-1989 (s. 55-170). W ostatnim przybliżono działania aparatu przemocy, czyli Służby Bezpieczeństwa obliczone na ograniczenie tej formy aktywności religijnej społeczności wiejskiej (s. 171-211). Zwieńczenie książki stanowią krótkie zakończenie, obszerne wspomnienia uczestników pielgrzymek z Klenicy do Częstochowy wzbogacone, podobnie jak w innych fragmentach tego opracowania, materiałem ilustracyjnym, a także wybór dokumentów, wykaz skrótów czy też fotografii, bibliografia oraz indeks nazwisk i geograficzny.
Nie ulega wątpliwości, że autorowi w sposób interesujący i wyczerpujący udało się przedstawić czytelnikowi problematykę badawczą związaną z interesującymi nas pielgrzymkami Duszpasterstwa Rolników Diecezji Gorzowskiej z Klenicy do Częstochowy w latach 1984-1989. Za drobne niedopatrzenie, należy uznać brak wyjaśnienia przez autora używanego terminu: „Polska «ludowa»” (s. 9, 19, 23, 32, 36, 55, 138, 177, 181, 211) bądź niezrozumiałej zazwyczaj dla młodszych czytelników potocznej nazwy „bezpieka” (s. 11, 14, 152, 158, 159, 176, 177, 179, 180, 181, 185, 188, 190, 191, 192, 195, 198, 201, 205, 206, 208, 210).

Daniel Koteluk